WTW installatie: balansventilatie met warmteterugwinning

Een WTW-installatie is een ventilatiesysteem D dat via een centrale unit in de woning twee luchtstromen tegelijk verzorgt: frisse buitenlucht naar de woon- en slaapkamers, en vuile lucht uit keuken, badkamer en toilet naar buiten. In de unit zitten deze twee stromen gescheiden door een warmtewisselaar. Daardoor wint het systeem 80 tot 90 procent van de warmte uit de afgevoerde lucht terug; state-of-the-art D3-systemen halen tot 95 procent rendement, gemeten volgens NEN-EN 13142 bij 70 procent van het maximale debiet, 50 Pa drukverschil en 20 graden binnen versus 7 graden buiten.

Verschil met systeem C

Bij systeem C (mechanische afvoer) komt verse lucht binnen via zelfregelende roosters in gevel of ramen, en zuigt een centrale box de vuile lucht af. Er wordt geen warmte teruggewonnen, en de binnenkomende lucht heeft de temperatuur van buiten. Bij systeem D wordt de lucht gebalanceerd: wat naar binnen komt is qua volume gelijk aan wat naar buiten gaat (maximaal 20 procent afwijking na inregelen). De toegevoerde lucht is al voorverwarmd tot nabij kamertemperatuur voordat hij het vertrek in geblazen wordt.

Kerncomponenten

• Centrale unit met twee gelijkstroom-ventilatoren (DC/EC-motoren, 60 tot 150 kWh per jaar) en een warmtewisselaar.
• Warmtewisselaar: kruisstroom (70 tot 85 procent rendement), tegenstroom (85 tot 92 procent) of enthalpie (boven de 90 procent, ook vochtterugwinning).
• Bypass-klep voor zomernacht-koeling: op warme zomernachten wordt de warmtewisselaar overbrugd zodat koele buitenlucht direct binnenkomt.
• Filters: G4 grofstoffilter op de retourlucht, F7 fijnstoffilter op de toevoer (ook wel M5 of ePM1-klasse). Halfjaarlijks tot jaarlijks vervangen.
• Condensafvoer met sifon: de warme afvoerlucht koelt in de wisselaar af en geeft condens; via een sifon (voorgevuld met water) loopt dit af naar het riool.
• Kanalenstelsel: stijve PVC-kanalen of semi-rigide slangen in afmetingen Ø 125 tot 160 mm, met geluiddempers in toevoer- en afvoer.

Voor achtergrond over de bredere ventilatiefamilie en de keuze tussen C, C+ en D, zie onze pillar ventilatie en vergelijking MV versus WTW.

Een nieuwe WTW installatie (systeem D, centraal) kost 3.500 tot 8.000 euro inclusief btw voor een gemiddelde eengezinswoning. Een complete conversie van een bestaand systeem C naar D (nieuwe toevoerkanalen erbij, bestaande afvoer hergebruiken, nieuwe unit) voegt 2.500 tot 4.500 euro meerwerk toe ten opzichte van alleen een ketelvervanging. Het vervangen van een bestaande WTW-unit op intact kanaalwerk kost doorgaans 1 tot 2 werkdagen aan arbeid plus de prijs van de nieuwe unit. Een decentrale WTW-unit per ruimte kost 1.000 tot 1.500 euro, inclusief kernboring door de gevel, elektra en inregelen.

Prijs-opbouw

Factoren die de prijs bepalen

• Woninggrootte en aantal vertrekken: meer vertrekken is meer ventielen en meer kanaalmeters.
• Unit-klasse: basis (kruisstroom, 80 tot 85 procent rendement) is goedkoper dan premium (tegenstroom of enthalpie, 90 procent plus).
• Kanaaltracé: rechte loop door schacht en zolder is eenvoudiger dan gekronkelde leidingen door bestaande woning.
• Dakdoorvoeren: bij pannendak met monumentale eisen duurder dan standaard plat dak.
• Conversie versus nieuwbouw: conversie vraagt sloop- en herstelwerk; nieuwbouw kan voorzieningen in het bouwproces meenemen.
• Merk en modelserie: zie sectie welke merken installeren wij.

Vergelijking met andere ventilatie-investeringen

WTW loont sterkst bij matig geïsoleerde woningen met nog actief gasverbruik, bij diepgaande renovatie en bij BENG-nieuwbouw. Bij zeer goed geïsoleerde woningen met warmtepomp is de directe besparing kleiner, maar draagt WTW bij aan BENG-haalbaarheid en luchtkwaliteit. Twijfel je over de uitkomst voor jouw situatie? Bel 085 169 17 99 voor een gratis adviesgesprek op locatie.

Een WTW installatie verloopt in twaalf fasen, van intake tot oplevering met ventilatieprestatieverslag. De doorlooptijd bij BENG-nieuwbouw rijwoning is 2 tot 4 werkdagen; bij volledige renovatie in een bestaande woning 1 tot 2 weken; bij vervanging van een WTW-unit op intact kanaalwerk 1 tot 2 werkdagen. Bij conversie van systeem C naar D wordt het bouwkundige deel (openingen voor toevoerkanalen) vaak het tijdsbepalend pad.

12 fasen op een rij

1. Intake en opname (1 tot 3 uur op locatie): bouwkundige opname, vloeroppervlak per verblijfsruimte meten, foto's van schachten en zolder.
2. Ontwerp en debietberekening (halve tot hele werkdag bureauwerk): berekening luchtdebieten conform NEN 1087 (nieuwbouw) of NEN 8087 (bestaande bouw), kanaalrouting tekenen, unitlocatie bepalen, materiaallijst opstellen.
3. Offerte en akkoord: schriftelijke offerte met systeemkeuze, merk en model, ventilatieplan en inregel-VPK inbegrepen.
4. Kanalen leggen (1 tot 4 dagen): PVC starre kanalen Ø 125 tot 160 mm, of semi-rigide kanaalwerk; flexibele akoestische slang waar geluid kritisch is; aluminium tape, beugels en trekontlasting.
5. Unit plaatsen (2 tot 4 uur): WTW-unit ophangen aan een massieve wand (≥ 200 kg/m²) of met trillingsdempers aan lichte wand; waterpas voor condensafvoer; 230 V randaarde aansluiten.
6. Dakdoorvoeren plaatsen (2 tot 6 uur): bij WTW aparte toevoer- en afvoerdoorvoer met minimaal 1 meter onderlinge afstand; geïsoleerde leidingen met minimaal 25 mm isolatie voor de buitenluchtkanalen om condens te voorkomen.
7. Ventielen monteren (1 tot 3 uur): toevoer in woon- en slaapkamers, afvoer in keuken, badkamer, toilet en wasruimte.
8. Condens en filters (30 tot 60 minuten): sifon voorvullen met water zodat geen rookgaslekkage via droge sifon kan optreden; G4 grofstoffilter op retour en F7 fijnstoffilter op toevoer plaatsen.
9. Inregelen volgens BRL 8010 (30 tot 90 minuten): debietmeting per ventiel met kapdebietmeter op maximale stand; unit afstellen op berekend totaaldebiet; afzonderlijke ventielen bijstellen; nooit alleen smoren via ventielen.
10. Balans verifiëren: verschil tussen toe- en afvoer maximaal 20 procent na inregelen. Bij nauwkeuriger ontwerp hanteren wij een intern doel van maximaal 10 procent.
11. Oplevering met ventilatieprestatieverslag (30 tot 60 minuten): per-ventiel gemeten debieten naast berekende waarden, geluidsmeting in de slaapkamer (indicatief ≤ 30 dB(A) op stand 2), bewonersinstructie voor filterwissel, standen en eventuele app.
12. Dossier overdragen: installatiehandleiding, schema kanaalwerk, filtervervangingsschema (G4 jaarlijks, F7 halfjaarlijks tot jaarlijks), garantiekaart en optioneel aanbod onderhoudscontract (klein jaarlijks, groot elke 2 tot 3 jaar).

Doorlooptijd per situatie

Bij conversie van een bestaand systeem C naar D in een bewoonde woning is het werk fasegewijs te plannen: eerst kanalen trekken, dan unit plaatsen, tot slot inregelen. De woning blijft bewoonbaar gedurende het werk. Voor planning en opname: bel 085 169 17 99.

Inregelen is de stap waarin de monteur elk ventiel in de woning zo afstelt dat het werkelijke luchtdebiet overeenkomt met het ontworpen debiet uit NEN 1087 of NEN 8087. Zonder inregeling levert geen enkel WTW-systeem de juiste debieten: de kortste kanaalweg krijgt standaard het meeste debiet, en de slaapkamer op de verste verdieping te weinig. Inregelen kost 225 tot 230 euro exclusief btw voor een standaardwoning met 6 tot 8 ventielen, en het resulterende meetrapport is zowel wettelijk oplevercriterium (BBL) als commercieel bewijs dat de installatie voldoet.

Meetprotocol in 8 stappen

1. Ramen en binnendeuren sluiten zodat infiltratie de meting niet verstoort.
2. WTW-unit op maximale stand zetten (opleverstand).
3. Per ventiel een kapdebietmeter plaatsen (Testo 420, TSI Alnor of gelijkwaardig) en het luchtdebiet aflezen in m³/h of dm³/s.
4. Unit afstellen op het berekende totaaldebiet voor de woning.
5. Afzonderlijke ventielen bijstellen tot het ruimtedebiet klopt. Nooit alleen smoren via ventielen, want dat geeft geluid en drukverlies.
6. Bij WTW: balans toevoer versus afvoer controleren, verschil maximaal 20 procent.
7. Eindmeting per ventiel, opstellen ventilatieprestatieverslag met gemeten naast berekende waarden.
8. Geluidsmeting in de slaapkamers, indicatief ≤ 30 dB(A) op stand 2.

BBL-debieteisen per ruimte

Veelgemaakte fouten

• Droge condenssifon: zonder water in de sifon ontsnapt afvoerlucht en zuigt de unit valse lucht aan.
• Geen geluiddempers in toevoer- en afvoerslangen: veroorzaakt bromresonantie in de woning.
• Smoren via ventielen: drukverlies in het hele net stijgt, geluid neemt toe, debieten worden instabiel.
• Kanalen te krap gedimensioneerd: drukverlies boven 150 Pa veroorzaakt geluidsoverlast en slecht rendement.
• Scheve montage: condensafvoer werkt niet, water blijft in de unit staan.
• Vergeten balans te verifiëren: afwijking boven 20 procent is een installatiegebrek onder BRL 8010.

Het ventilatieprestatieverslag is onderdeel van het Wkb-opleverdossier. Voor nieuwbouw en grote renovatie is dat verslag wettelijk verplicht. Ook bij vervanging van alleen een WTW-unit op bestaand kanaalwerk raden wij opnieuw inregelen aan, omdat drukopbouw en debieten per model verschillen. Planning? Bel 085 169 17 99.

Een WTW installatie vraagt een ontwerp dat aansluit op de woning: debietberekening volgens NEN 1087 of 8087, kanaalrouting die past in de beschikbare ruimte, unitkeuze op basis van benodigd rendement en geluidsprofiel, en een dakdoorvoerplan dat condens en terugtocht voorkomt. Dat gesprek begint bij de woning zelf. Wij komen langs voor een gratis adviesgesprek, nemen de installatiesituatie op en sturen daarna een transparante offerte met onderbouwing van de gekozen route.

Wat je krijgt bij een gratis adviesgesprek

Tijdens het opnamebezoek beoordelen wij de bouwkundige situatie (schachten, zolder, mogelijke dakdoorvoeren), meten wij de verblijfsruimten op, inventariseren wij bestaande installaties (systeem C, rookgasafvoer, warmtepomp, zonneboiler) en bespreken wij het gewenste luchtkwaliteits- en geluidsniveau. Op basis daarvan adviseren wij tussen centraal systeem D, decentrale WTW of een vraaggestuurde C+ upgrade, en welk merk en modelklasse passen bij jouw situatie.

De offerte die je ontvangt is transparant opgebouwd: unit, kanalen, dakdoorvoeren, ventielen, arbeid, inregelen en ventilatieprestatieverslag apart gespecificeerd. Btw correct uitgesplitst (9 procent op arbeid bij renovatie waar van toepassing, 21 procent op materiaal). Geen verrassingen achteraf. Bij ISDE-aanvragen nemen wij de aanvraag desgewenst voor je mee, met de meldcode van de te plaatsen unit.

Meetrapport bij oplevering

Iedere WTW-installatie die wij plaatsen wordt ingeregeld volgens BRL 8010. Je ontvangt bij oplevering een ventilatieprestatieverslag met per ventiel de gemeten debieten naast de ontworpen debieten, en de gecontroleerde toe-/afvoerbalans. Dat document is onderdeel van jouw Wkb-opleverdossier en bewijst dat de installatie voldoet aan BBL-eisen.

Responstijd

Bel 085 169 17 99 voor een gratis adviesgesprek of een offerte op maat. Bel je vanuit het buitenland of met een internationaal nummer, gebruik dan +31851691799. Bij onderhoudsabonnees reageren wij binnen 24 uur op een melding; bij niet-abonnees binnen 5 werkdagen, afhankelijk van de drukte. Voor vervangingswerk op bestaand kanaalwerk kunnen wij vaak binnen 1 tot 2 weken inplannen, voor complete nieuwbouw of renovatie hangt de planning af van leveringstijd van de unit (1 tot 3 weken) en beschikbaarheid in de bouwplanning.