Sanitair installatie: van leidingwerk tot toestellen

Een sanitair installatie is het geheel van drinkwatertoevoer, warmwaterproductie, afvoer, toestellen en kranen in een gebouw. Wij leveren vijf samenhangende onderdelen die wij als één systeem ontwerpen, aanleggen en opleveren. Tegelwerk en stucwerk horen bij renovatie en zien wij als aparte scope, al voeren wij de complete badkamer wel onder één regie uit.

Koudwatertoevoer

Het koudwatercircuit start bij de watermeter, met een hoofdstopkraan, keerklep en waar nodig een drukreduceerventiel bij leveringsdruk boven 3 bar. Van daaruit vertakt de leiding naar elk tappunt via een verdeler of een boomstructuur. Stopkranen per tappunt maken onderhoud eenvoudig zonder dat de hele woning droog komt te staan.

Warmwaterproductie

Warm tapwater ontstaat op drie manieren: via een combi-cv-ketel, via een losse boiler (elektrisch, gas, warmtepomp, zonneboiler) of via een doorstroomtoestel. De keuze hangt af van gezinsgrootte, gelijktijdig gebruik en energielabel van de woning. Wij adviseren bij nieuwbouw vaak een warmtepompboiler of combinatie met een hybride warmtepomp, bij bestaande bouw vaak een HR-combi of een elektrische boiler als de cv-ketel te ver weg staat.

Afvoer en ontluchting

Afvoerleidingen lopen drukloos af met 1 tot 2 procent afschot. Elk tappunt heeft een sifon als waterslot tegen rioolgas. Een valpijp (standleiding, doorgaans 110 mm PVC) voert het water naar het gemeenteriool en heeft dakbeluchting of een beluchtingsventiel van het Durgo-type om onderdruk te voorkomen.

Toestellen

Wij plaatsen en sluiten aan: toilet (hangtoilet met Geberit-inbouwreservoir of staand model), wastafel, douchecabine of inloopdouche, ligbad, urinoir, bidet en uitstortgootsteen. Ieder toestel krijgt een eigen stopkraan en de juiste afvoerdiameter: 32 mm voor wastafel, 40 mm voor douche en gootsteen, 50 mm voor bad en wasmachine, 110 mm voor toilet.

Kranen en accessoires

Thermostatische mengkranen (marktstandaard Grohe of Hansgrohe), opbouw- of inbouwkranen voor wastafel en keuken, dual-flush drukplaten, handdoekhouders, spiegels, zeeppompjes en douchesets. Functionele kranen zoals vul-, aftap- en gaskogelkraan vallen ook onder de installatie.

Tegelwerk, stucwerk en egalisatie vallen onder badkamerrenovatie en komen in de planning in aparte fasen aan bod (zie badkamer renovatie).

Wij werken elke installatie af in een vaste volgorde zodat materiaalleveringen, leidingwerk en toestelmontage elkaar niet in de weg zitten. De exacte doorlooptijd is afhankelijk van de omvang.

1. Adviesgesprek en inmeting. Wij komen langs, meten de ruimte in, bespreken wensen en budget en maken schetsen van het leidingtracé. Kosteloos bij een concrete aanvraag.
2. Ontwerp en offerte. Wij werken het tracé uit, kiezen toestellen en kranen en leveren een transparante offerte met bedragen per post in €.
3. Planning en levering. Toestellen en tegels hebben 4 tot 8 weken levertijd. Wij bestellen zodra de offerte is getekend en plannen de uitvoeringsdata.
4. Sloop (indien renovatie). Oud sanitair, leidingen en eventueel tegels verwijderen. 1 tot 2 dagen.
5. Leidingwerk. Nieuwe koudwater-, warmwater- en afvoerleidingen trekken. Perstechniek voor PEX en meerlaags, solderen of persen voor koper. 1 tot 3 dagen.
6. Drukproef NEN 1006. Druk 1,5 maal werkdruk, minimaal 6 bar, 2 uur vasthouden.
7. Stucwerk, vloerverwarming en tegelwerk. Als onderdeel van renovatie. 3 tot 6 dagen.
8. Toestelmontage. Toilet, wastafel, douche, bad, kranen.
9. Boiler aansluiten. Bij gas: druktest gasleiding, rookgasafvoer controleren, CO-melder volgens EN 50291 plaatsen op de juiste hoogte. Bij elektrisch: eigen groep, aarding en overspanningsbeveiliging.
10. Oplevering. Alles testen, sifons vullen, afschot controleren, kitnaden zetten, opleveringsdossier en instructie voor de klant.

Indicatieve tijden per klustype:

• Toilet plaatsen: 1 tot 2 uur (staand) of 3 tot 4 uur (hangtoilet met inbouwreservoir).
• Kraan vervangen: 30 tot 90 minuten.
• Wastafel plus kraan: 1 tot 3 uur.
• Douchecabine plaatsen: 4 tot 8 uur, verspreid over 1 tot 2 werkdagen.
• Inloopdouche betegeld: 2 tot 4 werkdagen.
• Boiler installeren: 2 tot 3 uur elektrisch, 3 tot 5 uur gas (inclusief druktest).
• Complete badkamer circa 9 m²: 7 tot 15 werkdagen uitvoering, 3 tot 5 maanden doorlooptijd door levertijden.

Sanitair-installaties in Nederland worden geregeld door een stapel wetten en normen. Wij werken volledig binnen dit kader en leveren bij oplevering alle documentatie (tracébeschrijving, druktestrapport, CO-melder-registratie).

Bij iedere gasgestookte boiler is een CO-melder conform EN 50291 verplicht. Wij plaatsen de melder op ooghoogte aan de wand, 1 tot 3 meter van het toestel, zodat de sensor rookgassen kan detecteren zonder valse alarmen door keukendampen.

Loden leidingen zijn geen theoretisch probleem. In woningen van voor 1960 komen ze nog voor in de binnenleiding. Bij verhuur aan gezinnen met jonge kinderen of op kindlocaties is de sanering wettelijk afdwingbaar. Wij inventariseren de binnenleiding tijdens de intake en maken een saneringsvoorstel.

Wij werken met vijf A-merken die in Nederland de markt domineren. Dat zijn de merken die wij dagelijks leveren, maar wij installeren ook een door jou zelf aangeschaft merk of product.

• Grohe: breed assortiment in mid-premium segment, marktleider thermostatische douchekranen en keukenkranen. StarLight chroom, SilkMove cartridge, garantie meestal 5 jaar.
• Hansgrohe: design-kant, sterk in handdouches en regenhemel, EcoSmart waterbesparing standaard (6 tot 9 liter per minuut in plaats van 12 tot 15).
• Villeroy & Boch: premium keramiek (wastafels, toilet, bad), Duitse kwaliteit, CeramicPlus-coating houdt keramiek langer schoon.
• Duravit: design-premium keramiek en meubels, bekend om Starck-serie en SensoWash-douche-wc.
• Geberit: marktstandaard inbouwreservoirs (Duofix, UP320 op 112 cm bouwhoogte is de Nederlandse standaard), hygiëne-spoeltechniek, dual-flush drukplaten.

Wij zijn geen exclusieve dealer van één merk. Dat betekent dat wij onafhankelijk kunnen adviseren: welke Geberit-drukplaat past bij jouw tegelwerk, welke Grohe-mengkraan heeft de juiste lengte voor jouw wastafel, waar kies je Villeroy & Boch keramiek en waar bespaar je met een alternatief. Zie ook kennisbank sanitair voor productvergelijkingen.

Wat is een sanitair installateur?

Een sanitair installateur ontwerpt, legt aan, onderhoudt en repareert drinkwater-, warmwater- en afvoerinstallaties met toestellen en kranen. Anders dan een klassieke loodgieter (die zijn naam dankt aan het werken met lood) werkt een moderne sanitair installateur met koper, PEX, RVS en voldoet aan NEN 1006. Bij gasgestookte warmwatertoestellen is BRL 6000-25 certificering verplicht sinds 1 april 2023. Wij combineren sanitair met cv, warmtepomp, airco en ventilatie onder één aanspreekpunt.

Wat is het verschil tussen een loodgieter en een installateur?

De term loodgieter is historisch en wordt nog veel gebruikt voor klassieke sanitairklussen: kraan vervangen, lekkage oplossen, toilet plaatsen. Een installateur dekt een bredere scope: complete leidingnetten aanleggen, gas-, warmtepomp- en boilerinstallaties, en zakelijke projecten. In de praktijk zijn de termen inwisselbaar, maar voor werk aan gasverbrandingstoestellen heb je altijd een installateur met BRL 6000-25 nodig. Wij leveren beide disciplines in één team.

Hoeveel kost een sanitair installateur per uur?

Het uurtarief ligt in Nederland tussen € 50 en € 85 per uur inclusief btw voor regionaal werk, en tussen € 85 en € 110 voor premium of specialistisch werk. Spoed in de avond voegt 50 tot 75 procent toe, weekend 75 tot 100 procent. Onze voorrijkosten bedragen € 110 (inclusief eerste halfuur). Bij een vaste klus werken wij meestal met een all-in offerte in plaats van uurprijs, zodat de eindprijs vooraf vaststaat.

Mag ik mijn eigen sanitair laten installeren?

Ja, wij plaatsen ook sanitair dat jij zelf hebt aangeschaft. Let op twee zaken. De garantie op het product blijft bij de leverancier, niet bij ons. En wij behouden het recht een toestel te weigeren als het niet voldoet aan de Kiwa Water Mark of als de montage-instructie niet veilig uitvoerbaar is. Meld bij aanvraag welke merken en modellen je koopt, dan nemen wij dat mee in de offerte.

Hoe lang duurt een complete sanitair installatie?

De uitvoering van een complete badkamer van circa 9 m² duurt 7 tot 15 werkdagen, verdeeld over de zeven fasen (sloop, leidingwerk, stucwerk, tegelwerk, sanitairmontage, afwerking, oplevering). De totale doorlooptijd inclusief voorbereiding is 3 tot 5 maanden door levertijden van tegels en sanitair van 4 tot 8 weken. Een losse toiletvervanging duurt 1 tot 4 uur, een nieuwe douchecabine 1 tot 2 werkdagen.

Welk leidingmateriaal is het beste?

Voor nieuwbouw en renovatie is PEX of meerlaags-kunststof standaard: flexibel, perstechniek, 50 jaar levensduur, goede prijs. Koper gebruiken wij nog voor zichtwerk en waar hoge temperaturen spelen. RVS kiezen wij voor utiliteit, horeca en zorg. Geen van deze materialen is objectief "het beste"; de keuze hangt af van toepassing, budget en voorkeur. Lood is verboden voor nieuw werk.

Moet ik loden leidingen laten vervangen?

Bij verhuurwoningen en kindlocaties is sanering per 1 juli 2025 handhaafbaar door de gemeente, met een lodennorm van 5 microgram per liter aan het tappunt. Voor eigenaar-bewoners is er geen directe verplichting, maar het advies is lood te vervangen vanwege gezondheidsrisico voor kinderen en zwangeren. Herkenning: doffe grijze kleur, zacht onder de vingernagel, niet magnetisch. Wij inventariseren de leidingen tijdens de intake en maken een saneringsvoorstel.

Welke boiler past bij mijn huishouden?

Voor 1 tot 2 personen volstaat een elektrische boiler van 80 liter of een combi-cv-ketel. Voor 3 tot 5 personen met dubbele douche adviseren wij 150 tot 200 liter of een warmtepompboiler. Bij nieuwbouw zonder gas is warmtepompboiler of zonneboiler logisch (ISDE-subsidie mogelijk). Bij een afstand tussen cv-ketel en keuken van meer dan 5 meter is een keukenboiler van 10 tot 15 liter aan te raden om wachttijd op warm water te voorkomen.

Is een CO-melder verplicht bij een gasboiler?

Bij een open verbrandingstoestel (geiser zonder gesloten rookgasafvoer) is een CO-melder conform EN 50291 verplicht. Bij gesloten gasboilers is het sterk aanbevolen en bij onze installaties standaard inbegrepen. Wij plaatsen de melder op ooghoogte, 1 tot 3 meter van het toestel, en registreren de plaatsingsdatum in het oplevering-dossier. Vervangen elke 5 tot 10 jaar afhankelijk van het model.

Welke garantie geven jullie op de installatie?

Wij geven standaard 2 jaar garantie op onze montage-arbeid. Op de toestellen geldt de fabrieksgarantie: Grohe en Hansgrohe vaak 5 jaar op kranen, Geberit 10 jaar op inbouwreservoirs, Villeroy & Boch en Duravit 5 jaar op keramiek, boilers doorgaans 2 tot 5 jaar afhankelijk van type. Onder de Wkb (per 1 januari 2024) gelden aanvullende aansprakelijkheidstermijnen tot 20 jaar voor verborgen gebreken.

Kunnen jullie ook zakelijk installeren?

Ja. Wij leveren sanitair-installaties voor kantoor, retail, horeca, zorg, scholen, sportaccommodaties en VvE-beheer. Voor prioritaire locaties werken wij met een BRL 6010-partner aan het legionella-beheersplan. Waterbesparende kranen, submetering en debiet-alarmen op de hoofdwatermeter zijn beschikbaar. Zakelijke projecten plannen wij buiten openingstijden indien gewenst.

Geldt 9 procent btw ook op installatie?

Ja, mits de woning ouder is dan 2 jaar en het om renovatie of herstel gaat (Tabel I post b.8 van de Wet op de Omzetbelasting 1968). Het 9 procent-tarief geldt op arbeidsloon; materialen blijven 21 procent, tenzij los ingekocht door de opdrachtgever. Nieuwbouw valt volledig onder 21 procent. Wij splitsen arbeid en materiaal transparant in de offerte.